De zorg wordt zwaarder, het hart blijft groot

Dat er sprake is van vergrijzing was al bekend, maar afgelopen jaar is de ijsberg in NL gekeerd; het CBS meldt dat er meer ouderen zijn dan jongeren (3,76 miljoen t.o. 3,72 miljoen). Naar verwachting zal dit verschil de komende jaren steeds groter worden. De werkdruk in de zorg was al hoog, maar het zal steeds nijpender worden. Nu al ziet menig VVT-organisatie dat de realiteit ze inhaalt, en dit betekent iets voor het zorgpersoneel. De zorgvraag van cliënten wordt daarbij ook steeds zwaarder; meer chronische aandoeningen, dementie, en de cliënten zijn kwetsbaarder ten tijde van opname vergeleken met een paar jaar geleden. Zorgmedewerkers hebben steeds minder tijd voor de cliënt. Hoe kun je de cliënt dan toch dat stukje persoonlijke aandacht geven?

Veel zorgmedewerkers hebben voor de zorg gekozen, juist om dat stukje persoonlijke contact, aandacht voor de cliënt en van betekenis zijn voor de cliënt. Een terechte motivatie voor de zorg, en een logische keuze om de zorg in te gaan. Echter vormen de uitdagingen een spagaat voor de medewerkers: menselijkheid versus medische noodzaak. Er moeten meer cliënten geholpen worden, wat hand-in-hand gaat met minder tijd voor de cliënt. Het inleveren van tijd voor de cliënt gaat in een razend tempo, en menig medewerker vindt dit lastig. Maar toch staan ze er elke dag weer.

Trainee Marije heeft aan het front gestaan van het operationele proces in de rol van teamregisseur. Als teamregisseur ben je leidinggevende van een (deel van de) locatie, de betreffende locatie bestaande uit 160 medewerkers. Marije gaf richting aan de teams, bewaakte de voortgang van de operationele processen en stimuleerde samenwerking en samenhang tussen medewerkers en disciplines.

Onderdeel van haar rol was het voeren van verzuim- en ontwikkelgesprekken, het creëren van een veilige en prettige werkomgeving en het bijdragen aan een cultuur van vertrouwen en verantwoordelijkheid. Marije had hierbij oog voor de zorgen en behoeften van de medewerkers, als ook voor de strategische doelen.

De uitdaging waar het Nederlandse zorgstelsel voor staat vraagt om een andere manier van werken. Hoe ziet dat er dan uit? Anders werken wordt op meerdere manieren ingevuld. Mogelijke oplossingen zijn het weghalen van niet-zorgtaken bij zorgpersoneel en het inzetten op samenwerking.

Denk hierbij aan taken rondom het welzijn van de cliënt. Menig organisatie zet hier ander personeel op in, zoals een gastvrouw of medewerker mooie dag. Zorgpersoneel heeft hierdoor meer tijd om alle cliënten te verzorgen en de medische handelingen te verrichten. Hier zijn zij nota bene voor opgeleid.Toch ziet men in de praktijk dat het loslaten van deze taken moeilijk is. Het zorgt voor verdriet bij het personeel, omdat het tempo van de verandering hoger ligt dan het emotionele proces waar een medewerker in zit. Als teamregisseur had Marije de rol om medewerkers te begeleiden in dit proces.

Ander laaghangend fruit is inzetten op samenwerking, zowel binnen afdelingen op een locatie, als binnen locaties in een regio. Eventueel op langere termijn zelfs samenwerking tussen organisaties. Dit vraagt flexibiliteit van de medewerkers op het gebied van inzetbaarheid. Zo worden medewerkers gevraagd om cliënten van een andere doelgroep te verzorgen. Meestal is dit niet de doelgroep waar de medewerkers affiniteit mee hebben. Daarnaast kennen ze deze cliënten minder goed en zijn ze de collega’s ook niet gewend. Het zorgt voor weerstand, waarbij frustraties aan beide kanten op kunnen lopen. Ook hier is het de taak van de teamregisseur om medewerkers te begeleiden en de samenwerking in goede banen te geleiden.

Bovenstaande oplossingen zijn voorbeelden van hoe de VVT-sector omgaat met de kraptes, om toch de zorg te kunnen leveren aan de cliënten. Trainee Marije heeft van dichtbij gezien hoe dit op de werkvloer ervaren wordt en daarmee een goed beeld gekregen hoe beleid en praktijk van elkaar af kunnen staan. Verandert er dan helemaal niks? Zeker niet. Want ondanks de uitdagingen, ondanks het onbegrip, het personeel staat er elke dag weer. Hun zorg voor de cliënt, het verantwoordelijkheidsgevoel, hun voldoening in het werk staat er boven. Het is heel bijzonder en inspirerend om te zien hoe het zorgpersoneel zich elke dag inzet, er met elkaar weer een mooie dag van maakt en ook de cliënt weer een mooie dag bezorgd.

Dat de zorgwereld verandert is ook voor de medewerkers duidelijk. Dat dat impact heeft op hun eigen werkzaamheden weten ze ook, maar de weg ernaartoe is onduidelijk en dat zorgt voor frustratie. Waar gaan we naartoe, hoe gaan we dat doen, wat is daarvoor nodig en wat vraagt dat van ons en wanneer wordt wat van ons verwacht? Besturen, managers en leidinggevenden zouden daar graag antwoord op willen geven. Maar de waarheid is dat het voor hen ook niet een vastgelegd pad is. Tijd moet leren wat wanneer nodig is en hoe dat het beste vorm kan krijgen. Er zijn en worden zeker stappen gezet, het zou goed zijn om vaker met elkaar terug te kijken op wat er al gerealiseerd is. Want ervaring heeft geleerd dat het hart voor de bewoners groter is dan de uitdagingen waar we voor staan. Zolang we die erkenning blijven geven en benoemen, komt de verandering vanzelf.

Marije is Trainee bij High Select. Met dit project heeft Marije, inmiddels in de laatste fase van haar Traineeship, laten zien hoe waardevol een frisse blik in een complexe zorgomgeving kan zijn. Ze durfde lastige vragen te stellen en moeilijke gesprekken aan te gaan. Juist dát is nodig om de zorg toekomstbestendig te houden. Marije neemt deze ervaring mee in de rest van haar carrière.

Onze Trainees met Passie voor de Zorg voegen waarde toe aan uw organisatie. Ondersteuning nodig?